Η τροφή σου το φάρμακό σου...το φάρμακό σου η τροφή σου

Tελικά κατά πόσο μας κάνουν καλό οι αυστηρές δίαιτες;

της Γεωργίας Παναγιωτοπούλου,

Η χώρα μας θεωρείται προνομιούχος όσον αφορά τις εορτές-αργίες, αφού κατά τη διάρκεια ενός ημερολογιακού έτους διαθέτει μία πληθώρα από δαύτες. Είναι αρκετά συνηθισμένο, κατά τη διάρκεια τόσο των διαφόρων αργιών και εορταστικών περιόδων, όσο και του καλοκαιριού που πολλές φορές συμπεριλαμβάνει ένα διάστημα διακοπών, πολλοί άνθρωποι να ξεφεύγουν από ένα ισορροπημένο διαιτολόγιο και συνεπώς να καταναλώνουν αρκετές επιπλέον θερμίδες σε ημερήσια βάση, κατά κανόνα προερχόμενες από ανθυγιεινά τρόφιμα, με αποτέλεσμα να αυξάνουν σταδιακά το ποσοστό λίπους του οργανισμού τους, άρα και το σωματικό τους βάρος. Τι συμβαίνει όμως όταν παρέλθει το χρονικό διάστημα των εορτών-αργιών ή των καλοκαιρινών διακοπών και συνειδητοποιήσουν την αύξηση αυτή, η οποία συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 2 και 5 κιλών, αλλά πολλές φορές μπορεί να ξεπεράσει τα 5 και να φτάσει έως και τα 10 παραπάνω κιλά; Τότε είναι η στιγμή κατά την οποία επέρχεται η επιθυμία του ατόμου να απολέσει πολύ γρήγορα, όσο το δυνατόν συντομότερα, αυτά τα περιττά κιλά που προσφάτως απέκτησε, με αποτέλεσμα να καταφεύγει συχνά σε υπερβολικά αυστηρά διαιτητικά προγράμματα. Οποιοσδήποτε ενδιαφερόμενος έχει τη δυνατότητα να βρει τυχαία στο διαδίκτυο και στη συνέχεια να εφαρμόσει ποικίλα, τέτοιου είδους, προγράμματα. Τι είναι όμως αυτά τα προγράμματα ή αλλιώς «υποθερμιδικές δίαιτες» και κατά πόσο είναι σωστό να εφαρμόζονται; Υπάρχουν κίνδυνοι που ελλοχεύουν από την εφαρμογή τους και ποιοι είναι αυτοί;

Υποθερμιδική ονομάζεται μία αυστηρή δίαιτα, η οποία αποδίδει ημερησίως σε ένα άτομο λιγότερες θερμίδες από τον βασικό μεταβολισμό του, δηλαδή τις θερμίδες που χρειάζεται για να φέρει εις πέρας όλες τις λειτουργίες του οργανισμού του. Παρ’ όλο που ο βασικός μεταβολισμός εξαρτάται από διάφορους παράγοντες (βάρος, ύψος, ηλικία, φύλο κ.ά.), ισχύει γενικά ότι πολύ αυστηρή ή στερητική είναι μία δίαιτα με ίσες ή λιγότερες από 800 θερμίδες την ημέρα. Πλήθος ερευνών έχουν αποδείξει ότι οι ακραίες αυτές δίαιτες στερούνται επιστημονικής βάσεως, αφού σε καμία περίπτωση ένας ενήλικας άνδρας δεν πρέπει να προσλαμβάνει λιγότερες από 1200 θερμίδες την ημέρα, ενώ αντίστοιχα μία ενήλικη γυναίκα λιγότερες από 1000 θερμίδες. Πρόκειται για μη ισορροπημένες δίαιτες, οι οποίες μακροπρόθεσμα θεωρούνται αναποτελεσματικές και μάλιστα μπορεί να αποδειχθούν επιβλαβείς για την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού, αφού σχετίζονται με βιοχημικές αλλαγές, κέτωση, πολυουρία, αφυδάτωση, καρδιακές αρρυθμίες και διάφορα άλλα πιο πολύπλοκα και σοβαρά προβλήματα.

Ειδικότερα, μια υποθερμιδική δίαιτα είναι καταρχάς φτωχή σε βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία, οπότε συχνά προκύπτει στον οργανισμό ανεπάρκεια των βιταμινών του συμπλέγματος Β, της βιταμίνης Ε, καθώς και του ασβεστίου, του σιδήρου και του ψευδαργύρου, αλλά και άλλων σημαντικών μικροθρεπτικών συστατικών. Αν αναφερόμαστε σε μία υποθερμιδική πρωτεϊνική δίαιτα, η οποία είναι πλούσια σε πρωτεΐνες και φτωχή σε υδατάνθρακες, αποδίδεται στον οργανισμό αυξημένη ποσότητα χοληστερόλης. Επίσης, δεν αποδίδεται η απαραίτητη γλυκόζη, οπότε καταβολίζονται πρωτεΐνες για να αποκτήσει ο οργανισμός την απαιτούμενη ενέργεια, πράγμα που σημαίνει ότι καταβολίζεται η μυϊκή του μάζα. Επομένως, μειώνεται ο βασικός μεταβολισμός και άρα το όποιο γρήγορα χαμένο σωματικό βάρος υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να αποκτηθεί ξανά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Σε αυτό το γεγονός συμβάλλει και το ότι ένα αυστηρό υποθερμιδικό πρόγραμμα δεν παρέχει μεγάλη ποικιλία τροφίμων, οδηγώντας κάποιο άτομο που ακολουθεί στερητική δίαιτα σε μία έντονη επιθυμία για ποικίλα «απαγορευμένα» τρόφιμα, όπως π.χ. ψωμί, ζυμαρικά, λιπαρά τυριά ή/και κρέατα, αλλά και γλυκά, η οποία προφανώς θα ωθήσει το άτομο αυτό κάποια στιγμή στο να εγκαταλείψει εντελώς την προσπάθεια.

Επομένως, εξαιτίας της μακροπρόθεσμης αποτυχίας τους και των διαφόρων επιπλοκών τους, οι υποθερμιδικές δίαιτες δε συνιστώνται πλέον από την πλειονότητα της επιστημονικής κοινότητας. Αντιθέτως, τα προγράμματα των Διαιτολόγων - Διατροφολόγων τείνουν να είναι εξατομικευμένα, ισορροπημένα και να βασίζονται στο μεσογειακό μοντέλο διατροφής, σε συνδυασμό βεβαίως και με την προτροπή για κάποιας μορφής φυσική δραστηριότητα.
  
Διατροφολόγος – Διαιτολόγος
Παναγιωτοπούλου Γεωργία
κ: 6936 470 178 τ: 22941 54680
email: georgiadiatrofi@gmail.com
Οδός Παπαδοπούλου 3, Νέα Μάκρη, 19005