Η τροφή σου το φάρμακό σου...το φάρμακό σου η τροφή σου

Συλλογή- συντήρηση και αποθήκευση των βοτάνων


Αφού σε προηγούμενη ανάρτησή μας εδώ , είδαμε πως θα φτιάξουμε το μικρό μας βοτανόκηπο, είτε στο μπαλκόνι μας είτε στον κήπο, ήρθε η ώρα να ασχοληθούμε με τη συλλογή, την συντήρηση αλλά και τη σωστή αποθήκευση των βοτάνων. Η σωστή συλλογή, αποξήρανση, διατήρηση και αποθήκευση των βοτάνων παίζει καθοριστικό ρόλο όχι μόνο για την προστασία των  ίδιων των φυτών, αλλά για να εξασφαλιστεί  ότι θα αποδώσουν στο μέγιστο τις θαυματουργές τους ιδιότητες.
Αρχικά πρέπει να σκεφτούμε ότι θα συλλέξουμε μόνο όση ποσότητα βοτάνων μπορούμε να  χρησιμοποιήσουμε και όχι όση μπορούμε να συντηρήσουμε, μιας και δεν ενδείκνυται να τα φυλάσσουμε για περισσότερο από ένα χρόνο.


Μεγάλη σημασία έχει ο σωστός τρόπος που συλλέγουμε τα βότανα και τα αρωματικά φυτά, καθώς δε γίνεται μια συγκεκριμένη εποχή. Εξαρτάται σημαντικά από το ποια μέρη του φυτού θέλουμε να συλλέξουμε, από την φύση του κάθε φυτού αλλά και σε ποια περιοχή φυτρώνει.
Έτσι συλλέγουμε τους σπόρους, τους καρπούς και το ξύλο τους, όταν αυτοί έχουν ωριμάσει. Τους βλαστούς τους συλλέγουμε την άνοιξη και τις φλούδες  συνήθως την άνοιξη ή το φθινόπωρο από νέα κλαδιά. Τα άνθη τα συλλέγουμε στην πλήρη άνθηση, άνοιξη ή φθινόπωρο, τις πρωινές ώρες μετά την δροσιά ενώ τις ρίζες τις μαζεύουμε στο τέλος του καλοκαιριού ή στις αρχές του φθινοπώρου. Τα φύλλα τα συλλέγουμε την εποχή πριν το φυτό ανθίσει, κυρίως τις απογευματινές ώρες.

Συλλογή βοτάνων

Η συλλογή δεν πρέπει ποτέ να γίνεται βροχερές ημέρες, αλλά να προτιμάμε τις ηλιόλουστες ημέρες. Τα άνθη και τα φύλλα δεν πρέπει να έχουν πάνω υγρασία. Τα κόβουμε χρησιμοποιώντας ένα κοφτερό εργαλείο φροντίζοντας να μην τραυματίσουμε το φυτό. Για τα φυτά από τα οποία συλλέγουμε τα βλαστάρια, φτιάχνουμε ματσάκια από 3-4  κλωνάρια για να τα αποξηράνουμε. Πριν την αποξήρανση χρήσιμο θα ήταν να πλύνουμε τα  συλλεγόμενα φυτά και να τα αφήσουμε να στεγνώσουν και στην συνέχει να τα δέσουμε σε δεματάκια.

Συντήρηση βοτάνων

Η αποξήρανση γίνεται σε καλά αεριζόμενο και ζεστό χώρο με σταθερή θερμοκρασία και ξηρή ατμόσφαιρα, κάτω από σκιά, χωρίς υγρασία. Φροντίζουμε να γυρίζουμε συχνά τα άνθη και τα φύλλα για να αποξηρανθούν ολόπλευρα. Η σωστή αποξήρανση βοηθάει τα φυτά για να μην χάσουν τις φαρμακευτικές τους ιδιότητες. Αποφύγετε την αποξήρανση στον ήλιο γιατί χάνεται σημαντικό μέρος του αρώματος και του χρώματος του φυτού. Όσο γρηγορότερα γίνει η αποξήρανση, τόσο περισσότερο θα διατηρηθεί το άρωμα των βοτάνων.  Άλλες μέθοδοι αποξήρανσης είναι το ψήσιμο στον φούρνο της κουζίνας μας σε χαμηλή θερμοκρασία, στο αερόθερμο.
Επίσης μπορούμε κάποια αρωματικά φυτά να τα διατηρήσουμε στην κατάψυξη, αρκεί να τα συλλέξουμε φρέσκα και τρυφερά. Αφού τα πλύνουμε καλά και τα στεγνώσουμε, τα βάζουμε το συντομότερο δυνατόν στον καταψύκτη. Τα καταψυγμένα αρωματικά μπορούν να διατηρηθούν στην κατάψυξη για περισσότερο από 6 μήνες.

Αποθήκευση βοτάνων

Μετά την αποξήρανση σειρά έχει η σωστή διατήρηση. Αρχικά έχουμε φροντίσει να προμηθευτούμε αρκετά διάφανα, γυάλινα κατά προτίμηση δοχεία με αεροστεγές κλείσιμο. Στη συνέχεια, τοποθετούμε το κάθε φυτό σε δοχείο που κλείνει καλά και το φυλάσσουμε σε χώρο χωρίς φως και υγρασία. Φροντίζουμε να γράφουμε ποιο φυτό περιέχει το κάθε δοχείο  και πότε αποξηράνθηκε.  Διατηρούνται συνήθως για ένα χρόνο γιατί τα περισσότερα χάνουν ένα μεγάλο μέρος του αρώματός τους.